Spotted.pl
Na skraju lasu w pobliżu Wyrzeki w Wielkopolsce archeolodzy prowadzą szczegółowe badania niezwykłego stanowiska. Chodzi o wydłużony nasyp, który naukowcy niemal z całkowitą pewnością identyfikują jako megalityczny grobowiec ziemny kultury pucharów lejkowatych. Monument mógł powstać około 5,5 tys. lat temu i należeć do jednej z pierwszych społeczności rolniczych zamieszkujących te tereny.
Stanowisko znajduje się na terenie Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego, w okolicy Wyrzeki w gminie Śrem. Wstępne rozpoznanie przeprowadzono już wcześniej, wykorzystując badania nieinwazyjne. Natomiast w 2024 roku pracownik zespołu parków, korzystając z technologii LIDAR, zauważył silnie zniwelowany, wydłużony nasyp. Kolejne analizy, w tym badania geomagnetyczne, odwierty sondażowe oraz prospekcja z wykrywaczem metali, dostarczyły argumentów przemawiających za tym, że jest to pozostałość po dawnym megalicie.
Jak tłumaczą archeolodzy, tego rodzaju grobowce mogły osiągać nawet 130–140 metrów długości. Konstrukcja była tworzona z ziemnego nasypu ograniczonego kamieniami i większymi głazami, a pod jej powierzchnią prawdopodobnie znajdował się pochówek ważnej osoby z pradziejowej społeczności. Naukowcy znaleźli także fragmenty ceramiki, które są mocno zniszczone, ale ich charakter wskazuje na związek ze społecznością, która najprawdopodobniej wzniosła grobowiec.
Badania prowadzone są z możliwie małą ingerencją w zabytek. Archeolodzy pracują ręcznie, zdejmując kolejne warstwy ziemi, wykonują dokumentację fotograficzną i fotogrametryczną z wykorzystaniem drona oraz prowadzą precyzyjne pomiary geodezyjne, a drobny materiał archeologiczny odzyskują również poprzez sitowanie. Tegoroczne prace obejmują między innymi wykop o wymiarach 2 na 12 metrów, a ich zakończenie planowane jest na przyszły tydzień.
Odkrycie jest szczególnie istotne, ponieważ jeszcze kilka lat temu podobne konstrukcje były w Wielkopolsce praktycznie nieznane archeologom, mimo że społeczności kultury pucharów lejkowatych zamieszkiwały ten region. Wyniki wcześniejszych badań okazały się na tyle interesujące, że naukowcy wrócili na stanowisko i kontynuują prace w ramach własnych projektów badawczych, także z udziałem studentów archeologii UAM.
Po zakończeniu wykopalisk czeka ich dalsza analiza dokumentacji, próbek i znalezionych zabytków, która może dostarczyć nowych informacji o pradziejowych mieszkańcach Wielkopolski.
fot. Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego / Facebook
